የውርጃ እንክብሎችን እነማን መጠቀም ይችላሉ?


የሰውነቴ ክብደት ከፍተኛ ከሆነ ሌላ ተጨማሪ መጠን እንክብሎች መውሰድ ይኖርብኝ ይሆን?

በፍፁም! መጠቀም ያለብሽ ለሁሉም ሰው የሚመከረውን የእንክብል መጠን ብቻ ነው ጥናቶች እንደሚያመላክቱት የሰውነት ክብደት ወይም ከፍተኛ የውፍረት መጠን የመድሀኒቶቹን ስኬታማነት እንደማይቀንሰው ነው፡፡ ስለዚህ ተጨማሪ እንክብሎች ወይም የእንክብል መጠን መውሰድ አይኖርብሽም፡፡

ምን አልባት እርግዝናዬ መንታ እንደሆነ ባውቅስ?

እርግዝናሽ መንታ እንደሆነ ብታውቂ እንኳን የእንክብሎቹ የአወሳሰድ መጠን አይቀየርም፡፡ ለመንታ እርግዝና የምትጠቀሚው የአወሳሰድ መጠን ከሌላው ጊዜ የተለየ አይሆንም፡፡

ከዚህ በፊት የውርጃ እንክብል ተጠቅሜ ከነበረ አሁን ላይ ውጤታማነቱ ይቀንስ የሆን?

በጭራሽ! ሁሉም እርግዝና የተለየ ክስተት ነው፡፡ ምን አልባት ከዚ በፊት የውርጃ እንክብል ተጠቅመሽ ከነበረ አሁን በድጋሜ ለሆነው ላልተፈለገ እርግዝና ከመደበኛው ተጨማሪ መጠን ያለው እንክብል መውሰድ አይኖርብሽም፡፡

በማህፀኔ ውስጥ የእርግዝና መከላከያ እያለ የውጃ እንክብል መውሰድ እችላለው?

በማህፀንሽ ውስጥ የእርግዝና መከላከያ የመዳኒት ውርጃውን ከመፈጸምሽ በፊት በመጀመሪያ መከላከያውን ማስወጣት ይኖርብሻል፡፡

በማጠባበት ወቅት ላይ እያለሁ የውርጃ እንክብል(ሚሶ ፕሮስቶል) መውሰድ እችላለው?

የምታጠቢ እናት ከሆንሽ የውርጃ እንክብሉ ለልጅሽ ተቅማጥ ሊያስከትልበት ይችላል፡፡ ይህንን ለመከላከል የውርጃ መድሀኒቱን ከመውሰድሽ በፊት ልጅሽን አጥቢ ከዚያ መድሀኒቱን ከወሰድሽ በኃላ ለ 4 ሰአታት ከማጥባት መቁጠብ ይኖርብሻል፡፡

በደሜ ውስጥ HIV ካለ የውርጃ እንክብል መውሰድ እችላለው?

ከ HIV ጋር እምትኖሪ ከሆነ እንደተረጋጋሽ እና እድሜ ማራዘሚያ መድሀኒት እየወሰድሽ እንደሆነ እና ጥሩ የጤና ሁኔታ ላይ እንዳለሽ እርግጠኛ መሆን አለብሽ፡፡

የደም ማነስ ችግር ካለብኝ የውርጃ እንክብል መውሰድ እችላለው?

በውስጥሽ ደም ማነስ ችግር ወይም የደም ብረት ንጥረነግር እጥረት ካጋጠመሽ በአቅራቢያሽ በፈለግሽው በ 30 ደቂቃ ውስጥ ሊደርስ እና ሊረዳሽ የሚችል የጤና ባለሙያ ልታዘጋጂ ይገባል፡፡ የደም ማነስ ችግርሽ ከፍተኛ ከሆነ የውርጃ እንክብል ከመውሰድሽ በፊት ወደ ዶክተር በመሄድ የምክር አገልግሎት ማግኘት ይኖርብሻል፡፡

ከዚህ ቀደም በቀዶ ጥገና ወልጄ ከነበረ የውርጃ እንክብል ብወስድ ጉዳት ያስከትልብኝ ይሆን?

በፍፁም! ከዚህ በፊት በቀዶ ጥገና ወልደሽ እንኳን ቢሆን በመጀመሪያዎቹ የእርግዝና ቀናት የውርጃ እንክብል መውሰድ ምንም ጉዳት አያስከትልም፡፡

የውርጃ እንክብል ከወሰድኩ በኃላ እንኳን አሁንም እርግዝናዬ እንደቀጠለ ቢሆን የምወልደው ልጅ ከውልደት ጋር የተያያዙ ችግሮች ያጋጥሙት ይሆን?

ከዛ በጥናቶች እንደተገኘው ሚፌፕሪስቶን በተባለው የውርጃ እንክብል እና ከውልደት ጋር በተያያዙ ተከታይ ችግሮች መካከል ምንም ግንኙነት አልተገኘም፡፡ ነገር ግን ሚሶፕሮስቶል የተባለው የውርጃ እንክብል አነስ ያለ የውልደት ተያያዥ ችግሮች መጠን መጨመርን ያስከትላል፡፡ የወሰድሽው የውርጃ እንክብል ሚሶፕሮስቶል ከሆነ እና እስከ አሁን እርግዝናሽ ካልተቋረጠ ቀስ በቀስ የሆነ ውርጃ ወይም ሙሉ ያልሆነ ውርጃ ሊገጥምሽ ይችላል፡፡ እንደዚህ አይነት ሁኔታ ካልተፈጠረ ግን የተለያዩ የውልጃ ጊዜ ችግሮች የመፈጠሩ ሁኔታ በ 1% ይጨምራል(ከመቶ በ አንድ ህፃን ላይ)

ከዚህ ቀደም በቀዶ ጥገና ማህፀኔን የማስቋጠር ሂደት ነበረ ነገር ግን ሊሰራ ባለመቻሉ ላረግዝ ችያለው፡፡ እርግዝናው ደሞ ከማህጸን ውጪ በማህጸን ቧንቧዬ ውስጥ ነበር፡፡ አሁንም በድጋሚ አርግዣለው፡፡ የውርጃ እንክብል ብወስድ ችግር ይገጥመኝ ይሆን?

በእርግጥም ላንቺ በጣም ጉዳት አለው፡፡ የማህጸን ማስቋጠር እስካደረግሽ ድረስ እንደምናውቀው በማህጸን ቧንቧሽ ላይ የመፋፋቅ እና የመጫር ጉዳት ይገጥምሻል፡፡ ከማህጸን ውጪ እርግዝናም የገጠመሽ ለዚህ ሊሆን ይችላል፡፡ የማህጸን ቱቦ የሴት እንቁላል ከወንድ ዘር ጋር የሚዋሀድበት ቦታ ነው፡፡ ከዚያም እርግዝናው ማደግ ሲጀምር ወደ ማህጸን በማህጸን ቱቦ አማካኝነት ይሸጋገራል፡፡ ነገር ግን የማህጸን ቱቦሽ መፋፋቅ ካጋጠመው እርግዝናው እዛው በማህጸን ቱቦ ውስጥ ለመቅረት ይገደዳል፡፡ ከዚያም ጽንስ እያደገ ሲሄድ የማህጸን ቱቦን እየቀደደው ክፍት እያደረገው ይመጣል፡፡ የማህጸን ቱቦ መቀደድ ደሞ ከባድ የሆነ የደም መፍሰስ በውስጥሽ ይፈጥራል ለህይወትሽ እስኪያሰጋሽ ድረስ፡፡ ስለዚህም በህክምና ባለሙያ ተረጋግጦ እርግዝናሽ በማህጸንሽ ውስጥ ብቻ እንደሆነ እስካላረጋገጥሽ ድረስ የውርጃ እንክብል መውሰድ የለብሽም፡፡

ከማህጸን ውጪ ለሆነ እርግዝና እንዴት አድርጌ ውርጃ ማካሄድ እችላለው?

በመጀመሪያ ማወቅ ያለብሽ ነገር በአብዛኛው ሴቶች በአልትራሳውንድ እስካልታዩ ድረስ ለዚህ ሁኔታ ግንዛቤው የላቸውም፡፡ ከማህጸን ውጪ የሆነ እርግዝና ትክክለኛ ስላሎነ ውርጃ ህጋዊ ባልሆነባቸው ሀገሮች እንኳን በህጋዊ ሂደት እርግዝናውን ለማስወገድ ለሴቶች እድል ይሰጣል፡፡

የውርጃ እንክብሎችን እነማን መጠቀም ይችላሉ?

በፍፁም! መጠቀም ያለብሽ ለሁሉም ሰው የሚመከረውን የእንክብል መጠን ብቻ ነው ጥናቶች እንደሚያመላክቱት የሰውነት ክብደት ወይም ከፍተኛ የውፍረት መጠን የመድሀኒቶቹን ስኬታማነት እንደማይቀንሰው ነው፡፡ ስለዚህ ተጨማሪ እንክብሎች ወይም የእንክብል መጠን መውሰድ አይኖርብሽም፡፡

እርግዝናሽ መንታ እንደሆነ ብታውቂ እንኳን የእንክብሎቹ የአወሳሰድ መጠን አይቀየርም፡፡ ለመንታ እርግዝና የምትጠቀሚው የአወሳሰድ መጠን ከሌላው ጊዜ የተለየ አይሆንም፡፡

በጭራሽ! ሁሉም እርግዝና የተለየ ክስተት ነው፡፡ ምን አልባት ከዚ በፊት የውርጃ እንክብል ተጠቅመሽ ከነበረ አሁን በድጋሜ ለሆነው ላልተፈለገ እርግዝና ከመደበኛው ተጨማሪ መጠን ያለው እንክብል መውሰድ አይኖርብሽም፡፡

በማህፀንሽ ውስጥ የእርግዝና መከላከያ የመዳኒት ውርጃውን ከመፈጸምሽ በፊት በመጀመሪያ መከላከያውን ማስወጣት ይኖርብሻል፡፡

የምታጠቢ እናት ከሆንሽ የውርጃ እንክብሉ ለልጅሽ ተቅማጥ ሊያስከትልበት ይችላል፡፡ ይህንን ለመከላከል የውርጃ መድሀኒቱን ከመውሰድሽ በፊት ልጅሽን አጥቢ ከዚያ መድሀኒቱን ከወሰድሽ በኃላ ለ 4 ሰአታት ከማጥባት መቁጠብ ይኖርብሻል፡፡

ከ HIV ጋር እምትኖሪ ከሆነ እንደተረጋጋሽ እና እድሜ ማራዘሚያ መድሀኒት እየወሰድሽ እንደሆነ እና ጥሩ የጤና ሁኔታ ላይ እንዳለሽ እርግጠኛ መሆን አለብሽ፡፡

በውስጥሽ ደም ማነስ ችግር ወይም የደም ብረት ንጥረነግር እጥረት ካጋጠመሽ በአቅራቢያሽ በፈለግሽው በ 30 ደቂቃ ውስጥ ሊደርስ እና ሊረዳሽ የሚችል የጤና ባለሙያ ልታዘጋጂ ይገባል፡፡ የደም ማነስ ችግርሽ ከፍተኛ ከሆነ የውርጃ እንክብል ከመውሰድሽ በፊት ወደ ዶክተር በመሄድ የምክር አገልግሎት ማግኘት ይኖርብሻል፡፡

በፍፁም! ከዚህ በፊት በቀዶ ጥገና ወልደሽ እንኳን ቢሆን በመጀመሪያዎቹ የእርግዝና ቀናት የውርጃ እንክብል መውሰድ ምንም ጉዳት አያስከትልም፡፡

ከዛ በጥናቶች እንደተገኘው ሚፌፕሪስቶን በተባለው የውርጃ እንክብል እና ከውልደት ጋር በተያያዙ ተከታይ ችግሮች መካከል ምንም ግንኙነት አልተገኘም፡፡ ነገር ግን ሚሶፕሮስቶል የተባለው የውርጃ እንክብል አነስ ያለ የውልደት ተያያዥ ችግሮች መጠን መጨመርን ያስከትላል፡፡ የወሰድሽው የውርጃ እንክብል ሚሶፕሮስቶል ከሆነ እና እስከ አሁን እርግዝናሽ ካልተቋረጠ ቀስ በቀስ የሆነ ውርጃ ወይም ሙሉ ያልሆነ ውርጃ ሊገጥምሽ ይችላል፡፡ እንደዚህ አይነት ሁኔታ ካልተፈጠረ ግን የተለያዩ የውልጃ ጊዜ ችግሮች የመፈጠሩ ሁኔታ በ 1% ይጨምራል(ከመቶ በ አንድ ህፃን ላይ)

በእርግጥም ላንቺ በጣም ጉዳት አለው፡፡ የማህጸን ማስቋጠር እስካደረግሽ ድረስ እንደምናውቀው በማህጸን ቧንቧሽ ላይ የመፋፋቅ እና የመጫር ጉዳት ይገጥምሻል፡፡ ከማህጸን ውጪ እርግዝናም የገጠመሽ ለዚህ ሊሆን ይችላል፡፡ የማህጸን ቱቦ የሴት እንቁላል ከወንድ ዘር ጋር የሚዋሀድበት ቦታ ነው፡፡ ከዚያም እርግዝናው ማደግ ሲጀምር ወደ ማህጸን በማህጸን ቱቦ አማካኝነት ይሸጋገራል፡፡ ነገር ግን የማህጸን ቱቦሽ መፋፋቅ ካጋጠመው እርግዝናው እዛው በማህጸን ቱቦ ውስጥ ለመቅረት ይገደዳል፡፡ ከዚያም ጽንስ እያደገ ሲሄድ የማህጸን ቱቦን እየቀደደው ክፍት እያደረገው ይመጣል፡፡ የማህጸን ቱቦ መቀደድ ደሞ ከባድ የሆነ የደም መፍሰስ በውስጥሽ ይፈጥራል ለህይወትሽ እስኪያሰጋሽ ድረስ፡፡ ስለዚህም በህክምና ባለሙያ ተረጋግጦ እርግዝናሽ በማህጸንሽ ውስጥ ብቻ እንደሆነ እስካላረጋገጥሽ ድረስ የውርጃ እንክብል መውሰድ የለብሽም፡፡

በመጀመሪያ ማወቅ ያለብሽ ነገር በአብዛኛው ሴቶች በአልትራሳውንድ እስካልታዩ ድረስ ለዚህ ሁኔታ ግንዛቤው የላቸውም፡፡ ከማህጸን ውጪ የሆነ እርግዝና ትክክለኛ ስላሎነ ውርጃ ህጋዊ ባልሆነባቸው ሀገሮች እንኳን በህጋዊ ሂደት እርግዝናውን ለማስወገድ ለሴቶች እድል ይሰጣል፡፡

ዋቢዎች